Image Óscar Ortiz, Qullqichäw Jiltayir Kamana (BTV)

Jeanine Áñez Jilïr Irpirix kimsaqallq kamachw wasür yanapirinakapamp tantachasitatx amtawiyi sasaw jichhürux tata Óscar Ortizax arsuwiyi. Uka kamachinakax kunjams utan qhiparañax utjani, kunjams jutir phaxsix markasan sarnaqatäni ukaw amtata. Marka irpirinakax kunjas irnaqasipki ukxatw aruskipawiyapxi. Waranq waranq bolivianot juk’amp juk’ qullqi utanakar manüpki jupanakax akat kimsa phaxsiruw qullq kutt’ayañ qalltasipkani ukhamarakiw kuna pachas anqan sarnaqañax utjan ukxats arst’awiyapxaraki.

“Jeanine Áñez Jilïr Irpirin yanapirinakapampix kimsaqallq kamach wasürux amtawiyapxtha. Ukanak taypinx kunjams mayj mayj utan qhiparañax utjani ukaw jixkatasi, mara t’aqa phaxsit 30 uru saraqañapkamaw ukhamäni” sasaw tata Ortizax arsuwiyi. Anqa markanakar jut sarañax janiw utjkaniti, yatiqañ utanakarux janiw kutt’atäkaniti, janiw anqa markanakarux lata jamach’inakat saratäkaniti sasaw sawiyi.

Jichhax departamento irpirinakamp municipio irpirinakampiw utan qhiparañx amtapxani, usut yatiyäwinakax utjki ukhamarjamaw apnaqapxani sasaw sawiyi.

“Departamento irpirinakamp municipio irpirinakamp utan qhiparañ apnaqapxañapatakiw amtawiyata. Akham utan qhiparañ utjkipanx, marka irpirinakjamax amtanakw markaspachan apnaqañatak wakt’ayawiyapxtha, yaqha amtanakax utjarakiwa, municipio irpirinakaw ukanak apnaqañxatx juk’amp amuyt’xapxani” sasaw tata Ortizax arsuwiyi.

Kunjams markachirinakax manusit qullq kutt’ayapxan ukxats qhanancht’awiyarakiwa. Kimsa phaxsimpiw manu kutt’ayañ qalltañatakix utjani, sata qallta phaxsikama. Khithinakati Régimen General taman jikxatasipki jupanakax willka kuti phaxsi tukuykamaw 50% Utilidades de las Empresas (IUE) ukx churapxaspa, kimsa phaxsit chikatx churapxarakispa. AFP ukanakar churañ qullqix willka kuti phaxsi tukuykamaw jikxatasiwiyi, telecomunicaciones ukanx suxta phaxsikamaw payllañax jittayasiwiyaraki.

4247 kamachix kunatakisa ukxats qhanancht’awiyarakiwa. Evo Moralesax maskas apnaqkän ukjax chiqak alañatak irnaqayirinak katuqañatakiw mä kamach amtawiyapxäna; uka kamach utjipanw qullqi lunthatasiñax utjawiyi; jichhax yaqha kamachiw utji, irpirinakax kunjamati alaña, irnaqayirinak katuqañax wakiski ukhamarjamaw phuqhapxani, 18 jisk’a kamachin amtatäki ukhama, chiqak irnaqayirinak katuqaña jan ukax alañax yaqhip kutikiw utjxani sasaw arst’awiyaraki./RAR